Wat een goed besluit om in Makassar te blijven; een prima middenklasse zakenhotel noemde Tari Travel het Aston, voor ons echter het meest luxe onderkomen tot nu toe (behalve Bali dan). Heerlijk geslapen en wat kan een warme douche toch lekker zijn! Vanaf verdieping 11 hebben we een fraai uitzicht over een deel van de stad.

En stipt om 9:00 uur staat pak Ramadhan beneden bij de lobby op ons te wachten. We rijden via de Jalan Ikan (de Visstraat) dieeigenlijk een aaneenschakeling is van karaokebars. De vissers komen daar voor hun karaoke, zegt onze chauf, en glimlacht daar bijzonder glimmend bij; er zal dus ook wel ander vertier zijn! We zijn onderweg naar de Paotere haven waar het op dit moment een drukte van belang is. De traditionele houten boten (Pinisi) worden door kleine handelaren gebruikt voor transport van van alles en nog wat tussen de eilanden van Indonesië. Het is niet de internationale haven van Makassar en eigenlijk pas sinds het begin van de vorige eeuw een haven van enige importantie.

De houten boten zijn indrukwekkend, maar mogelijk nog indrukwekkender zijn de prestaties van sjouwers die meerdere zakken kalk van 25 kilo op hun schouders via een smalle en steile loopplank de boot opdragen. Er zijn jongens van, ik schat, ronde de 20 die drie van zulke zakken op hun schouders en rug nemen! Of verderop waar zakken cement via eenzelfde loopplank, maar nu omlaag, naar het ruim van een schip gedragen worden. Of weer verderop waar sjouwers zich het vuur uit de sloffen moeten lopen om de hijskraan die vanaf de boot grote zakken aan wal brengt, bij te kunnen benen. De plek moet leeg zijn voordat de hijskraan een nieuwe lading dropt!

En dan, om een uur of tien, is alle werk gedaan en is de kade van het ene moment op het andere moment uitgestorven. Voor ons een teken om op te stappen naar een volgende attractie. We vragen onze chauffeur of we naar de vismarkt kunnen. ‘Natuurlijk’ is het antwoord, hij draait de auto op de weg om. Dat is nog geen sinecure met aan alle kanten claxonnerende brommertjes die voor en achter voorbij willen.

Markten zijn voor ons sowieso zeer geliefde plekken om te bezoeken. Deze overdekte vismarkt komt hoog op onze marktenranking! Wat een kabaal, wat een hoeveelheid vis en ander zeedieren. Zo’n beetje alles wat we tijdens het duiken gezien hebben, en nog veel meer, ligt daar met dode ogen naar je te staren.

En iedere standhouder prijst voor ons zijn waar nog eens extra aan. Tja, en de onvermijdelijke foto’s moeten ook weer gemaakt worden. ‘Finished’, vraagt pak chauffeur, nog één rondje antwoorden wij; we genieten met volle teugen.

Dan weer de auto in en op weg naar een andere pasar, nu met veel groenten, fruit, gedroogde vis en peulvruchten. Het is een lange straat waar aan weerszijden de stalletjes staan en waar de mensen tussen doorlopen of tussendoor brommen en een enkele onverlaat tussendoor rijdt met de auto. En dan begint het helaas te miezeren, het gaat snel over regenen en heel even in een stortbui. We schuilen bij een fruitstalletje onder een zeil dat op zeker 30 plekken met tape dichtgeplakte gaten heeft. De dienstdoende fruitverkoper biedt ons een stoel aan om te zitten en we kunnen een klein gesprekje voeren, zeker als de chauffeur helpt met vertalen.

Als de regen wat minder wordt, gaan we terug naar de auto. Bij een stalletje kopen we een ananas die ter plekke schoon gemaakt wordt, bij een ander stalletje een kilo mango’s (ze worden niet los verkocht). En dan terug naar het hotel.

In de middag brengen we een bezoek aan fort Rotterdam, een overblijfsel van de VOC. We mogen een donatie geven naar eigen inzicht, maar we worden wel gevraagd om dat meteen te doen bij het aanmelden bij de receptie; ze laten er geen gras over groeien, de ware VOC-mentaliteit!

En dan dient iemand zich aan als gids, in het Nederlands, een taal die hij de hele rondleiding volhoudt. Allemaal zelfstudie en één keer een (duur) bezoek aan Jakarta voor een extra cursus. Hij vraagt 200.000 IDR voor een rondleiding van 30 minuten. Ik zeg dat 150.000 ook wel genoeg is! Maar als we na ruim een uur, pratend over van alles en nog wat (en ook een beetje over fort Rotterdam!), bij de uitgang staan, vind ik 200.000 wel gepast!

En in de tussentijd zijn we ook nog geïnterviewd door een stel studenten van een secundary school in Makassar, kennelijk een opdracht van hun teacher Engels! En natuurlijk weer op de foto!

Via het winkelcentrum (ze verkopen biertjes!) terug naar het hotel. Morgen om 11 uur brengt pak Ramadhan ons naar het vliegveld en begint de lange terugreis.

De vakantie zit erop, het is intensief geweest, onze hoofden zitten boordevol, we hebben heel veel bijzondere mensen ontmoet, prachtige natuur gezien, allerlei speciale culturele ervaringen opgedaan en veel onbekend maar lekker voedsel gegeten. Zo fijn om weer te kunnen reizen, zeker als het programma (opnieuw) vlekkeloos in elkaar is gezet en uitgevoerd door Tari Travel. Veel dank daarvoor!

We hopen dat de volgers een beetje hebben kunnen meegenieten. Wie weet tot een volgende reis!